Wybielanie

Wybielanie zębów jest najczęściej stosowanym zabiegiem we współczesnej stomatologii estetycznej. Doceniane jest zarówno przez kobiety jak i przez mężczyzn. Jednak tylko 15 procent z dorosłej populacji próbowało tej kosmetycznej procedury i dlatego wokół tego zabiegu krąży wciąż wiele fałszywych mitów

Prawda jest taka, że wybielanie zębów jest bezpieczne i skuteczne. Niemal każdy kto zdecyduje się na zabieg wybielania zębów zobaczy od umiarkowanej do znaczącej zmiany koloru. Niemniej jednak, wybielanie zębów nie jest stałym rozwiązaniem i wymaga „odświeżenia” dla utrzymania długotrwałego efektu.

Termin „wybielanie” odnosi się wyłącznie do produktów, które zawierają środki wybielające – zazwyczaj nadtlenki wodoru lub nadtlenki karbamidu. Natomiast termin „rozjaśnianie”, odnosi się do koloru zębów jaki uzyskuje się po usunięciu zanieczyszczeń i osadu z powierzchni zębów. Zatem każdy produkt, który oczyszcza (jak na przykład pasta do zębów) jest traktowany jako rozjaśniacz. Oczywiście, termin „wybielanie” brzmi lepiej niż rozjaśnianie, dlatego jest coraz częściej stosowany nawet przy opisywaniu produktów, które nie zawierają środków wybielających.

Osoby w młodym wieku mają piękne białe zęby co uwarunkowane jest zewnętrzną strukturą zęba, jaką jest szkliwo. Powierzchnia szkliwa charakteryzuje się bardzo estetycznym wyglądem podobnym do porcelany. Szkliwo, składa się z pryzmatów szkliwnych, jest najbardziej twardą tkanką zęba i chroni je przed ścieraniem , skutkami zgrzytania, urazami i atakami kwasów produkowanych przez bakterie. Jednak z biegiem lat szkliwo staje się coraz bardziej cienkie, robi się przezierne w wyniku czego coraz mocniej zaczyna prześwitywać żółta zębina znajdująca się tuż pod szkliwem. To zębina odpowiedzialna jest za żółty odcień zęba.

W wyniku codziennego żucia dochodzi do ścierania się szkliwa, powstają w nim mikropęknięcia. To właśnie w mikropęknięciach, jak również w przestrzeniach między pryzmatami szkliwa odkładają się barwniki i osady. W rezultacie zęby nabierają coraz bardziej matowego i ciemniejszego koloru.

Przebarwienia zębów: Dwa typy przebarwień zębów.

Przebarwienia zębów dzielimy na : przebarwienia spowodowane czynnikami zewnętrznymi oraz przebarwienia spowodowane czynnikami wewnętrznymi.

  • Przebarwienia spowodowane czynnikami zewnętrznymi powstają na powierzchni zębów w wyniku odkładania się osadów i barwników pochodzących z ciemnych napojów, żywności i tytoniu. Przebarwienia te mogą być powierzchowne (dotyczą szkliwa) lub głębokie (barwniki odkładają się w zębinie). Powierzchowne przebarwienia są niewielkie i mogą być usunięte poprzez szczotkowanie lub profilaktyczne czyszczenie zębów w gabinecie (patrz zakładka „higienizacja”). Przebarwienia głębokie mogą być usunięte tylko i wyłącznie poprzez wybielanie zębów.
  • Przebarwienia spowodowane czynnikami wewnętrznymi. Ich przyczyną mogą być między innymi urazy oraz leki (tetracykliny podawane w okresie tworzenia się zębów, fluoroza, materiały stosowane dawniej w leczeniu kanałowym) oraz choroby ogólnoustrojowe i metaboliczne.

Co może być przyczyną przebarwienia zębów?

Wiek: Istnieje bezpośredni związek pomiędzy kolorem zębów i wiekiem. Z biegiem lat zęby stają się ciemniejsze co spowodowane jest ścieraniem się szkliwa i odkładaniem barwników w zębinie. Wybielanie zębów u osób nastoletnich daje natychmiastowy efekt. U dwudziesto- i trzydziestolatków zęby zaczynają nabierać żółtego odcienia, a wybielanie zębów może wymagać nieco więcej wysiłku. U czterdziestolatków zęby stają się bardziej żółto- brązowe i mogą być przydatne dodatkowe zabiegi. U pięćdziesięciolatków zęby wchłaniają wiele opornych przebarwień, które mogą okazać się trudne (ale nie niemożliwe) do usunięcia.

Kolor początkowy: Każdy z nas posiada wrodzony kolor zębów, który waha się od żółto-brązowego do zielonkawo-szarego i zmienia się w czasie. Żółto-brązowy kolor lepiej reaguje na wybielanie niż zielono-szary.

Przezroczystość i przezierność: Są to także cechy genetyczne. Przezierność zęba zależy od budowy szkliwa i zmienia się wraz z wiekiem. Podczas wybielania zębów ogromne znaczenie ma stopień mineralizacji szkliwa. Dobrze zmineralizowane szkliwo jest mniej przezierne, a efekt wybielania tego typu zębów jest bardziej stabilny niż w zębach, których szkliwo jest mniej zmineralizowane.

Nawyki żywieniowe: Spożywanie czerwonego wina, kawy, herbaty, coli, marchwi, pomarańczy i innych kolorowych napojów i pokarmów powoduje odkładanie się przebarwień. Ponadto spożywanie kwaśnych produktów żywnościowych, takich jak owoce cytrusowe i ocet przyczyniają się do erozji szkliwa. W rezultacie szkliwo staje się bardziej przezierne co powoduje przeświecanie przez nie żółtej zębiny.

Nałóg palenia: Nikotyna zawiera brązowe barwniki, które stopniowo wchłaniają się w strukturę zęba powodując jego przebarwienie.

Leki/środki chemiczne: Zażywanie tetracykliny podczas tworzenia się zębów może powodować powstanie ciemnoszarych lub brązowych plam, które są bardzo trudne do usunięcia. Nadmierne spożycie fluoru powoduje fluorozę, która charakteryzuje się biało brązowymi kropeczkami.

Ścieranie szkliwa: Najczęstszym powodem ścierania szkliwa jest stres i zgrzytanie zębami (bruksizm). Może doprowadzać to do mikropęknięć oraz do ciemnienia brzegów siecznych na skutek odsłonięcia zębiny.

Urazy: Urazy zębów mogą powodować powstawanie pęknięć na powierzchni szkliwa zębów. W szczelinie pęknięcia może odkładać się osad i przebarwienia.

Sposoby wybielania zębów

Istnieją dwa profesjonalne sposoby wybielania zębów żywych.

  1. wybielanie zębów w gabinecie na 1 wizycie
  2. wybielanie zębów w domu nakładkami wykonanymi w gabinecie.

O metodzie wybielania decyduje lekarz w porozumieniu z pacjentem.

Jakie efekty możemy osiągnąć podczas wybielania zębów?

Wyniki wybielania zębów są subiektywne i mogą znacznie różnić się osobniczo. Wiele osób jest usatysfakcjonowanych efektem wybielania. Warto wiedzieć, że nigdy nie osiągniemy „bieli kafelkowej” podczas wybielania zębów.

Aby osiągnąć słynny „Hollywood Smile” zazwyczaj wykonuje się licówki pełnoceramiczne. Zanim podejmiemy się zabiegu wybielania zębów nasi stomatolodzy informują pacjentów jakie realistyczne efekty można osiągnąć. Oczekiwania odgrywają ważną rolę przy wybielaniu zębów.

Czy wybielanie zębów jest bezpieczne?

Pomimo, iż jest to zabieg dość często stosowany od kilkudziesięciu lat, z dobrym doświadczeniem, wokół niego wciąż krąży wiele fałszywych mitów. Najbardziej poważnym zastrzeżeniem jest opinia, że wybielanie może niszczyć zęby. Nic bardziej mylnego, jeśli całość zabiegu jest nadzorowana przez lekarza. Wybielanie jest całkowicie bezpieczne co potwierdzają liczne badania naukowe wykonane na przestrzeni lat. Jeśli zabieg jest odpowiednio dobrany do warunków konkretnego pacjenta nie ma możliwości naruszenia stanu zębów.

Jakie mogą być skutki uboczne wybielania zębów bez nadzoru lekarza? Najczęściej są to:

  • Brak lub zbyt mały efekt wybielania zębów;
  • Zbyt mocne wybielenie powodujące nadmierną przezierność zębów i ich sino-szary odcień;
  • Nadwrażliwość zębów (pojawia się również przy profesjonalnym wybielaniu, ale ich wystąpienie lekarz potrafi zniwelować do minimum);
  • Podrażnienie/ poparzenie dziąseł spowodowane nieszczelnymi nakładkami, złą aplikacją preparatu lub zbyt dużym jego stężeniem.

Lekarz który przeszedł odpowiednie szkolenia oraz ma wystarczające doświadczenie w zakresie wybielania zębów jest w stanie przewidzieć oraz wykluczyć w/w skutki uboczne.

Nadwrażliwość zębów po wybielaniu

Profesjonalne wybielanie zębów w gabinecie oraz wybielanie zębów w domu nakładkami jest całkowicie bezpieczne pod warunkiem, że cały zabieg jest wykonywany zgodnie z zaleceniami.

Po wybielaniu zębów bardzo często występuje ich nadwrażliwość.

  • Nadwrażliwość: stopień nasilenia nadwrażliwości jest osobniczo zmienny i waha się od dyskretnego dyskomfortu do silnych doznań bólowych. Zwykle podczas samego zabiegu nadwrażliwość nie występuje. Pojawia się ona dopiero po paru godzinach. Aby zredukować nadwrażliwość po wybielaniu zalecane są odpowiednie preparaty, które potrafią zredukować nadwrażliwość do minimum.
  • Podrażnienia dziąseł: zazwyczaj spowodowane jest nadmiernym wypełnieniem nakładek żelem przez co żel wypływa z nakładek i podrażnia dziąsła. Takie podrażnienie zwykle trwa kilka dni i ustępuje samoistnie. Jeśli dojdzie do takiej sytuacji wówczas pacjent jest zmuszony na jakiś czas przerwać cykl wybielania.

Utrzymanie białego uśmiechu po wybielaniu

Utrzymanie się efektu wybielania zależy przede wszystkim od trybu życia, tj. od takich czynników jak: dieta, palenie papierosów i odpowiednia higiena jamy ustnej. Poza tym dla utrzymania efektu wybielanie zębów należy powtarzać lub wykonywać wybielanie przypominające. Ważne jest stosowanie pasty podtrzymującej efekt oraz prawidłowo wykonywane zabiegi higienizacyjne w domu.

Ostrzeżenia

Oprócz wyżej wymienionych czynników, przed przystąpieniem do wybielania zębów należy rozważyć następujące aspekty:

  • Wybielanie zębów nigdy nie da efektu „bieli kafelkowej”.
  • Ze względu na stabilizację koloru, efekty wybielania są w pełni widoczne dopiero po dwóch tygodniach po zabiegu wybielania. Jest to ważne, jeśli pacjent zamierza wykonać korony lub licówki pełnoceramicznej i chce mieć pewność, że kolor będzie pasował do wybielonych zębów. Jeśli takie rozwiązania protetyczne są planowane do wykonania należy odczekać 2 tygodnie od zakończenia wybielania (zapewni to odpowiedni dobór koloru zębów oraz właściwe wiązanie kleju).
  • Wypełnienia, licówki i korony protetyczne nie ulegają wybielaniu i zachowują swój kolor. W związku z tym, stare wypełnienia lub korony prawdopodobnie będą musiały zostać wymienione po 2 tygodniach od wybielenia zębów.
  • Przeciwwskazaniem do zabiegu jest ciąża i okres karmienia piersią, gdyż nie przeprowadzono badań co do wpływu preparatów na płód. Nie należy też wybielać zębów u dzieci poniżej 14 roku życia, a także u osób z rozpoznaną alergią na nadtlenki i żywice.

Wybielanie zębów martwych(po leczeniu kanałowym).

Częstym powodem przebarwień w przednim odcinku łuku zębowego są zęby martwe. Mechanizm powstawania przebarwień w zębach martwych jest zupełnie inny niż w przypadku zębów żywych i wymaga też zastosowania innych metod wybielania.

Dlaczego zęby martwe przebarwiają się?

Przebarwienia zębów martwych powstają w ich wnętrzu na skutek krwawienia miazgi po jej urazie. Leki i preparaty do leczenie kanałowego zawierające bar, jod lub srebro również mogą powodować powstawanie przebarwień.

Na czym polega wybielanie martwego zęba?

W przypadku zębów martwych preparat wybielający umieszcza się wewnątrz zęba. Ząb martwy musi być prawidłowo przeleczony kanałowo. Na wstępie lekarz wykonuje prześwietlenie, aby ocenić stan korzenia. Jeżeli jest to konieczne przed wybielaniem należy wykonać powtórne leczenie kanałowe. W kolejnym etapie korzeń zabezpiecza się warstwą szczelnego cementu lub kompozytu tak, aby preparat wybielający nie przedostał się w głąb kanału i nie podrażnił tkanek okołowierzchołkowych. Preparat wybielający umieszcza się w komorze zęba i zakłada szczelny opatrunek na czas od 24h do 3 dni. Jeżeli efekt jest niezadowalający zabieg powtarza się 2-3 krotnie. Po zakończeniu wybielania komorę zęba trzeba wypełnić kompozytem (plombą), ale należy odczekać około 2 tygodni aby działanie środka wybielającego całkowicie się zneutralizowało.

Pytania odnośne wybielania:

Na czym polega wybielanie?

Proces wybielania jest możliwy dzięki zdolności nadlenku karbamidu i nadlenku wodoru do swobodnego przechodzenia przez szkliwo i zębinę oraz do przenikania do wszystkich części zęba. Wymienione nadlenki ulegają rozpadowi do wolnych rodników tlenowych, które migrują pomiędzy pryzmatami szkliwa, niszcząc wszystkie barwne cząsteczki powodujące przebarwienia zębów. Nie dochodzi do zmian w strukturze zęba, a jedynie do rozjaśnienia jego wewnętrznego koloru. Preparaty wybielające rozpadają się na małe cząsteczki i przemieszczają się we wszystkich kierunkach, także następuje wybielenie całego zęba, nawet jeśli nie jest on pokryty w całości. Wyniki licznych badań potwierdziły skuteczność nadlenków w wybielaniu zębów. Preparaty wybielające nie wpływają na stan szkliwa, zębiny, wypełnień i obecnych w jamie ustnej systemów wiążących, ani ich nie uszkadzają.

Jak długo utrzymuje się efekt wybielania?

Efekty wybielania są bardzo trwałe, jednak w zależności od nawyków pacjenta dotyczących odżywiania się i stylu życia może być konieczne okresowe ponawianie zabiegu. Nie powinno to niepokoić lekarza ani pacjenta ze względu na bezpieczeństwo procedury i specjalny skład materiału do wybielania.Zwykle zabieg wymaga powtórzenia po około 2-3 latach.

Czy wybielanie powoduje nadwrażliwość zębów?

Nadwrażliwość zębów stanowi stosunkowo częsty efekt uboczny wybielania. Jeśli dochodzi do nadwrażliwości, ma ona charakter przejściowy i ustępuje po zakończeniu wybielania. Mimo to wszystkie preparaty proponowane w naszym gabinecie zawierają azotan potasu i fluor- środki zmniejszające nadwrażliwość i zapewniające dodatkowy komfort. Badania wykazały, że azotan potasu przenika przez szkliwo i zębinę dokładnie w ten sam sposób co nadtlenek wodoru. Azotan potasu wykazuje raczej działanie znieczulające, przeciwbólowe. Działanie fluoru wynika głównie z blokowania kanalików zębinowych, zatykania otworów i spowalniania przepływu płynów, który powoduje nadwrażliwość.

Czy wybielanie osłabia szkliwo?

Na pewno nie. Co więcej, preparat z fluorkiem sodu i azotanem potasu wręcz zwiększa odporność szkliwa, a jednocześnie zapobiega atakom próchnicy.